WWDC 2026‘ya sayılı günler kaldı. Apple bu seneki WWDC konferansında kendi işletim sistemlerinin 2027 sürümlerini duyuracak. Henüz kod ismi ve yeni özellikleri duyurulmamış olan macOS 27’de Intel işlemcili cihazlara vereceği desteği keseceğini bir süre önce açıklamıştı.
Bununla birlikte Apple’ın yaptığı ilk açıklamalardan farklı olarak, Rosetta desteğini macOS 27’de de sürdüreceği görülüyor. Bu da şu anlama geliyor, macOS 27 yayınlandıktan sonra da Intel (x86) mimarisi için geliştirilmiş uygulamaları kullanmaya devam edebileceğiz. macOS 27’de kesilmesi beklenen Rosetta desteği, macOS 28’e bırakılmış. Hatta onda bile eski oyunlara Rosetta 2 ile destek vereceğini söylüyor Apple. Orijinal açıklamaya bu adresten ulaşabilirsiniz.
Yani başlıkta sorduğum soruya cevap verecek olursam; donanım olarak Intel işlemcili cihazlar macOS 27’yi çalıştırmayacaklar. Ama Intel için geliştirilmiş uygulamaları Rosetta 2 ile macOS 27’de kullanmaya devam edebileceğiz.
Rosetta neydi?
Önce biraz tarihsel bilgi vereyim. Apple, 2006 öncesinde IBM‘in sunucu işlemcileri olan POWER işlemci ailesi baz alınarak tasarlanmış RISC tabanlı PowerPC işlemciler kullanıyordu. O dönemden G3, G4, G5 gibi işlemci veya donanım serisi isimleri duyarsanız bilin ki bunların hepsi PowerPC işlemciler kullanan cihazlardı. Örneğin herkesin en az bir kere gördüğü şeffaf turkuaz kasalı ilk iMac, bir PowerPC G3 işlemcisi kullanıyordu.
2006 yılında Apple PowerPC işlemcilerin ısınma sorununu dikkate alarak kendileri için daha uygun olan Intel işlemcileri kullanmaya geçmeye karar verdi. PowerPC – Intel geçişi, sadece basit bir “işlemci markası değişimi” değildi. Örneğin bugün HP veya Dell gibi bir üretici, farklı donanımları için Intel ya da AMD‘nin işlemcilerini tercih edebilir. Hangi işlemci markasını kullanacağı örneğin HP için tüm dünyasını değiştirmesi anlamına gelmez.
Ama Apple’ın PowerPC‘den Intel‘e geçişi, yukarıda da yazdığım gibi basit bir marka değişikliği değil RISC tabanlı bir işlemciden x86‘ya geçiş demek oluyordu. Bu da PowerPC işlemcili Mac’lerde çalışan hiçbir uygulamanın Intel işlemcili Mac’lerde çalışmayacağı anlamına geliyordu. Apple bu geçişin kullanıcılar nezdinde son derece transparan olabilmesi için Rosetta isminde bir çevirici kullandı. 2006 senesinde Intel işlemcili bir MacBook Pro satın alan bir kullanıcı (ki aynı bilgisayarın PowerPC versiyonunun ismi PowerBook’tu), eski bir yazılımını yükleyip doğrudan kullanabiliyordu. O yazılımın üreticisinin aynı uygulamanın Intel Mac sürümünü yayınlamasını beklemeye ihtiyaç kalmıyordu böylece.
Apple Silicon dönemi
Yukarıdaki satırlarda okuduğunuz hikayenin aynısı 2020 senesinde tekrar yazıldı. Apple bu sefer Intel işlemcileri terkediyor ve ARM tabanlı kendi işlemcisi olan Apple Silicon çiplerine geçiyordu. Bu sefer de Intel tabanlı Mac’ler için geliştirilmiş bütün uygulamalar için Rosetta 2‘yi yayınladı. Herhangi bir M1 işlemcili bir bilgisayarda Intel mimarisi için geliştirilmiş bir uygulamayı çalıştırmak istediğinizde karşınıza Rosetta‘yı yüklemek isteyip istemediğinizi soran bir uyarı penceresi çıkıyordu. Bunu onayladığınızda önce küçük bir yazılım olan Rosetta 2 yükleniyor, sonra Intel tabanlı uygulamanız yükleniyordu.
MDM ile cihaz yönetimi yapan Apple sistem uzmanları, 2020 senesinden bu yana tüm cihazlara Rosetta’nın otomatik olarak yüklenebilmesi için şu kodu kullanıyorlardı zaten. Son kullanıcılar da Intel tabanlı bir uygulamanın Rosetta yüklemesini tetiklemesini beklemeden aynı kodu Terminal‘e yazarak Rosetta 2 yüklemesini yapabiliyorlar.
softwareupdate --install-rosettaİşlemcinin gerçek gücünden yararlanabilmek için uygulama geliştiricilerin kendi uygulamalarını Apple Silicon için güncellemeleri en ideal çözüm elbette. Ancak bu oluncaya kadar kullanıcıyı öksüz yetim bırakmamak için Rosetta çok iyi bir iş çıkardı diyebiliriz.
Uygulamaların hangi türde olduğunu nereden anlayacağım?
Applications / Utilities / System Information uygulamasını açıp sol sütundan Applications bölümüne doğru kaydırırsanız bilgisayarınızda yüklü bulunan tüm uygulamaların bir listesini görebilirsiniz. Listenin uzunluğu sizi şaşırtmasın, burada işletim sistemi ile birlikte yüklenen her uygulama da listeleniyor.
Bu listede görünen Universal uygulamalar, hem Intel, hem de Apple Silicon işlemcili cihazlarda çalışabilecek uygulamaları betimler.
Sadece Intel yazanlar, macOS 28 sonrasında artık desteklenmeyecek uygulamalardır. Onları geliştiren yazılım şirketlerinin son bir senesi daha bulunuyor.
Apple Silicon yazan uygulamalar da sadece M1 ve sonrasında çalışabilir. Bu türdeki bir uygulamayı Intel işlemcili bir Mac üzerinde çalıştıramazsınız.
Son olarak, eğer şimdiye kadar farketmediyseniz bu yazı vesilesiyle duyurmuş olayım. Apple Silicon geçişi sonrası birçok iOS uygulaması da Mac’lere yüklenebiliyor. Dolayısıyla System Information uygulamasında tür olarak iOS uygulamalarını da görebilirsiniz.
Bir Cevap Yazın